Login voor medewerkers
| 11-01-2012 - Commissaris Franssen bepleit fusie Zuid-Holland, deel Brabant en Zeeland |
| Nieuws regionaal - Politiek |
| woensdag, 11 januari 2012 13:09 |
 Er moet een fusie komen van Zuid-Holland, het westen van Noord-Brabant en Zeeland als het kabinet de plannen doorzet voor de vorming van een sterkere Randstad. In zo’n sterke zuidelijke Randstadprovincie zou de nog te vormen Metropoolregio van Rotterdam en Den Haag uitstekend functioneren. Dat heeft commissaris van de Koningin, Jan Franssen, gezegd tijdens zijn nieuwjaarstoespraak. “Een fusie tussen een eventueel te splitsen Zuid-Holland, Zeeland en westelijk Noord-Brabant is de noodzakelijke voorwaarde om vorm en inhoud van een sterke zuidelijke Randstad te kunnen combineren met het lucht en ruimte geven aan de metropoolregio.” In zijn toespraak bekritiseert Franssen de visie van het kabinet op de Randstad. “Eerlijk gezegd heeft dit kabinet broddelwerk afgeleverd.” Hij vindt dat de Randstad omgevormd zou moeten worden tot één provincie. Het kabinet kiest echter voor een opsplitsing: een noord- en een zuidvleugel. Daarbij moeten in het noorden Noord-Holland, Utrecht en Flevoland fuseren; in Zuid-Holland blijft alles bij het oude. Franssen vindt dat niet logisch: “Wie kiest voor een vleugelbenadering moet ervoor zorgen dat beide vleugels in evenwicht zijn. In de huidige visie is daarvan geen sprake en dat brengt de vogel - in casu de Randstad - op den duur alleen maar schade toe. Op één vleugel kun je immers niet vliegen.” Volgens Franssen is andere bestuurlijke schaal noodzakelijk om het concurrentievermogen van de Randstad te versterken. “Een metropoolregio Rotterdam-Den Haag kan daar heel goed in passen, als deel van een groter geheel. Vanuit onze provinciale rol en verantwoordelijkheden willen wij met alle regio's werken aan investeringen die de Randstad verder ontwikkelen als een economische topregio in Europa.” Breuk In zijn nieuwjaarstoespraak constateert Jan Franssen dat zich in de samenleving uit het wantrouwen en de onzekerheid, die als gevolg van de verschillende crises troef zijn, een nieuwe breuklijn ontwikkelt tussen ‘globalisme’ en ‘lokalisme’. “Bestuurders weten én begrijpen te weinig wat er in de samenleving leeft. Er is de komende jaren sterke behoefte aan bestuurders die op een constructieve wijze verbindingen kunnen leggen tussen globale ontwikkelingen en lokale gevoelens en identiteiten. Deze zoektocht is voor de komende jaren misschien wel de belangrijkste uitdaging voor bestuurders.” Decentrale belastingen Jan Franssen stelt in zijn nieuwjaarstoespraak vast dat steeds meer taken op het bordje van provincies en gemeenten komen te liggen. Deze zogeheten decentralisatie moet, aldus Franssen, gepaard gaan met een hervorming van de belastingheffing. “In Nederland wordt 96% van alle belastinginkomsten centraal geïnd. Een overheid die echt werk wil maken van decentralisatie kan niet om de noodzaak heen dat het decentrale belastinggebied moet worden verruimd. Gemeenten en provincies zullen hierover de komende jaren de strijd met Den Haag aan moeten gaan; eensgezind en vasthoudend. We hebben gewoon recht op een groter deel van de koek”, aldus Franssen. Hieronder vindt u de nieuwjaarstoespraak van Dhr. Franssen. Toespraak van Jan Franssen, Commissaris van de Koningin in Zuid-Holland, bij de nieuwjaarsreceptie van de provincie Zuid-Holland, 11 januari 2012 --------------------------------------------------------------------------------------------- Dames en heren, Het Amerikaanse weekblad Time riep afgelopen december de 'demonstrant' uit tot 'Persoon van het jaar'. Een opmerkelijke keuze. Geen natuurlijk persoon, maar een vertegenwoordiger van een mondiale en tegelijk heterogene beweging. De verpersoonlijking van massale straatprotesten als stijlfiguur van onze tijd. Protesten tegen autoritaire regimes, tegen het optreden van financiële instellingen, tegen het ongebreidelde kapitalisme. Protesten in de Arabische wereld, in Rusland, in menige Europese hoofdstad, in Amerika. Waar eigenlijk niet. Ook in ons land is er wantrouwen: tegen banken die de wereld in een financiële crisis hebben gestort, tegen regeringen die de overheidsfinanciën uit de hand hebben laten lopen en de waarde van onze huizen en pensioenen in de waagschaal hebben gesteld, tegen de wetenschap die ons vooruit moet helpen, maar sjoemelaars met data en citaten ongemerkt hun gang liet gaan en tegen de kerk die de macht van het instituut belangrijker vond dan het aanpakken van onacceptabele misstanden. Er is gebrek aan vertrouwen. Vertrouwen dat zo essentieel is in een samenleving die steeds complexer is geworden en waarin zaken op steeds grotere schaal moeten worden aangepakt en in goede banen moeten worden geleid. Waar vertrouwen een voorwaarde is leidt wantrouwen tot angst. Mensen kruipen in hun schulp waar juist een open vizier en actieve participatie nodig zijn. Geen vrolijk beeld aan het begin van het nieuwe jaar. Extra reden om u een heel goed 2012 te wensen. Om u veel denkkracht, creativiteit, werklust en doorzettingsvermogen te gunnen. We leven in een crisistijd. Een crisis als veelkoppig monster. Maar juist dan komt het er op aan. Juist nu wordt op ons allen een beroep gedaan het beste uit onszelf naar boven te halen. Men zegt: vertrouwen komt te voet en gaat te paard. Verloren vertrouwen krijg je niet zo maar terug. Daar moet hard, consistent en met veel inzet aan gewerkt worden. In dat licht van die opgave wil ik als een soort uitgangspunt enkele constateringen met u delen. Allereerst: de globalisering is niet te keren. Mensen, geld, goederen, kennis en informatie bewegen zich in razend tempo over de aardbol. Die beweging is niet te stoppen. Wel zien we in de wereld de betekenis van regiovorming toenemen. Bijvoorbeeld in Midden- en Zuid- Amerika en het Midden-Oosten. Europa is gewaarschuwd. Ten tweede: de machtsverhoudingen in de wereld zijn echt aan het veranderen. De Verenigde Staten zijn hun overheersende macht in de wereld kwijt. Republikeinen en Democraten houden elkaar in een wurggreep gevangen waardoor, in het land dat voor velen nog steeds een lichtend voorbeeld is, krachtig leiderschap ontbreekt. Azië wordt steeds belangrijker, maar schijnt geen alomvattende leidende rol in de wereld te willen spelen. Een derde constatering: Europa als project verkeert in een crisis, maar er is mijns inziens geen weg terug in de Europese samenwerking. Europa heeft de grootste economie van de wereld en heeft om vele redenen de dure plicht de eenheid te bewaren en te versterken en in de wereld mensen ten voorbeeld en inspiratie te zijn. Ten vierde: we leven in een bevoorrecht land. Laten we dat niet vergeten. Ons land is sterk door zijn aard en wezen en heeft grote mogelijkheden om sterker uit deze moeilijke tijd te komen. Mits we elkaar vertrouwen, onderling de ruimte geven en solidariteit weten op te brengen. Het bijzondere kabinet dat ons land in deze tijd regeert wil - om met de minister-president te spreken - het land aan de mensen terug geven. Mensen gaan in dit nieuwe jaar ervaren wat dit betekent. In veel voorzieningen wordt het mes gezet en er wordt vrijwel overal fors bezuinigd. Ik ontken de noodzaak daarvan niet. Integendeel. De schuldencrisis in Europa maakt maar al te duidelijk dat het echt nodig is inkomsten en uitgaven van ieder huishouden, ook dat van de overheid, in evenwicht te brengen en te houden. Maar eigenlijk is de boodschap van het kabinet dat de overheid, die de hoeder van de zwakkeren moet zijn en wil blijven, veel voorzieningen, subsidies en initiatieven niet meer zelf wil verschaffen en regelen, maar dat de samenleving daar zelf verantwoordelijkheid voor moet nemen. Ook daar is veel voor te zeggen. Maar dat vraagt wel wat. Natuurlijk consistentie in beleid en aanpak. En vertrouwen, dat er bij velen niet of te weinig is. Maar vooral is nodig dat onze leiders een debat met de samenleving organiseren over de vraag in welke richting we onze maatschappij dan wel willen ontwikkelen. Hoe rechten, plichten en verantwoordelijkheden daarin worden belegd en verdeeld. Hoe lusten en lasten tussen mensen worden verdeeld en gespreid. Zo'n discussie is nodig tussen overheid en burgers, tussen overheid en maatschappelijk middenveld, tussen maatschappelijk middenveld en burgers en tussen overheden onder elkaar. Ik mis dat debat! Zonder dat debat worden bezuinigingen ervaren als kille saneringen omdat eindbeeld en doel bij een - overigens vaste - koers ontbreken. Dat voedt argwaan en wantrouwen waar idealisme en betrokkenheid nodig zijn. Het daardoor sluimerend onbehagen uit zich reeds nu. Het draagvlak van ons traditioneel partijwezen wordt gaandeweg smaller. Traditionele scheidingen tussen links en rechts langs de as van sociaal-economische verschillen zijn vervaagd. In plaats daarvan is er steeds meer sprake van een sociaal-culturele scheiding tussen - om met de woorden van de hoogleraar bestuurskunde Mark Bovens te spreken - hoogopgeleide kosmopolieten en laagopgeleide nationalisten. De globalisering zorgt voor nieuwe scheidslijnen, hoe weerbarstig de oude links-rechts polarisatie ook mag lijken. De bekende Belgische socioloog Mark Elchardus buigt zich al jaren over de 'nieuwe breuklijn' tussen hoger en lager opgeleiden. In zijn Den Uyllezing van april 2011 zegt Elchardus: "Het zijn nu de laaggeschoolden die veel minder vertrouwen hebben in de instellingen, meer kritiek op de politiek en een veel negatiever beeld van de gang van zaken in de samenleving. (…) De laaggeschoolden zijn van oordeel dat veel van de waardevolle dingen - zoals zekerheid, veiligheid, geborgenheid, sociale cohesie, goede relaties met de buren, leefbaarheid, wederzijds respect, solidariteit - verloren gaan. Zij ventileren dat gevoel via hun stemgedrag - dat is ook de bedoeling in een democratie - en dat ligt aan de basis van de opkomst en het succes van populisme, neo-populisme, rechts-populisme, nationalisme en extreem-rechts." Uit het wantrouwen en de onzekerheid ontwikkelt zich in onze samenleving een nieuwe breuklijn: die tussen globalisme en lokalisme. Die scheidslijn kan diepe kloven slaan in onze samenleving, vooral tussen burgers onderling en juist als het terugtreden van de overheid op vele fronten manifest wordt. Het grootste risico van de huidige crisis zit misschien wel in de dreiging dat ook de middengroepen zich van de samenleving afkeren. De nieuwe werkelijkheden vragen om oplossingen die niet meer als vanzelfsprekend voortkomen uit de klassieke ideologieën socialisme, liberalisme en christen-democratie. Het probleem van de huidige politiek is dat deze te veel losgezongen is geraakt van de problemen en gevoelens van de lager opgeleiden of meer in het algemeen de mensen die zich afsluiten voor vernieuwingen. Bestuurders weten én begrijpen te weinig wat er in de samenleving leeft. Er is de komende jaren sterke behoefte aan bestuurders die op een constructieve wijze verbindingen kunnen leggen tussen globale ontwikkelingen en lokale gevoelens en identiteiten. De zoektocht naar dit profiel is voor de komende jaren misschien wel de belangrijkste uitdaging voor bestuurders. Hier ligt voor gemeentelijke en provinciale bestuurders een bijzondere rol. Voor het lokaal bestuur - met kerntaken op het gebied van arbeid, zorg en veiligheid - ligt de uitdaging uiteraard met name in versterking van gemeenschappen en bevordering van gemeenschapszin; voor de provincie - met de kerntaken ruimte, economie en natuur - in het scheppen van vooral ruimtelijke voorwaarden om de internationale concurrentiepositie van ons land te versterken. Bij versterking van ons concurrentievermogen is de positie van de Randstad cruciaal. Daarom zoom ik op dit gebied in. Ons land zal een sterkere trek meemaken van het platteland naar de stad en van de periferie naar de Randstad. Het is dus niet meer dan logisch dat het zwaartepunt van de overheidsinvesteringen nog sterker naar de Randstad verschuift. Bij die functie en positie van de Randstad als motor van Nederland hoort ook een daarbij passend bestuursmodel. Ook hier is vertrouwen het sleutelwoord. Een metropoolregio Rotterdam-Den Haag kan daar heel goed in passen, als deel van een groter geheel. De provincie formuleert met alle Zuid-Hollandse regio's de ambities. Vanuit onze rol en verantwoordelijkheden willen wij met de regio's werken aan investeringen die de Randstad verder ontwikkelen als een economische topregio in Europa. Het kabinet heeft met de Visienota 'Bestuur en Bestuurlijke Inrichting' voor de Randstad half werk verricht. Eerlijk gezegd heeft dit kabinet broddelwerk afgeleverd. Tot de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties wil ik zeggen: wie A zegt, moet ook B durven zeggen. Bij een metropoolregio Den Haag-Rotterdam hoort een grotere provincie dan Zuid-Holland. Dit kabinet heeft gekozen voor een vleugelbenadering. Dan moet je er wel voor zorgen dat beide vleugels in evenwicht zijn. In de huidige kabinetsvisie is daarvan geen sprake. Dat brengt de vogel - in casu de Randstad - op den duur alleen maar schade toe. Op één vleugel kun je immers niet vliegen. Bij een keuze voor een Noord- en een Zuidvleugel ligt het perspectief voor Zuid-Holland in de verdere ontwikkeling van een krachtige Nederlands-Vlaamse Delta met de sterke as Rotterdam-Antwerpen als economische motor. Een fusie tussen een eventueel te splitsen Zuid-Holland, Zeeland en westelijk Noord-Brabant is de noodzakelijke voorwaarde om vorm en inhoud van een sterke zuidelijke Randstad te kunnen combineren met het lucht en ruimte geven aan de metropoolregio. Ik nodig het kabinet dringend uit het werk af te maken en het geschetste perspectief te vertalen in een helder proces in plaats van provincies onderling te laten bakkeleien. Dan nog een punt waarvan ik vind dat het kabinet moet doorpakken. Met het huidige regeerakkoord en de daarop gevolgde bestuursakkoorden zijn verantwoordelijkheden en bevoegdheden op meerdere terreinen vrijwel volledig naar de mede-overheden gedecentraliseerd. Maar er ontbreekt iets fundamenteels. Want in één van de meest gedecentraliseerde stelsels van Europa kennen we het meest centrale belastingstelsel. In Nederland wordt 96% van alle belastinginkomsten centraal geïnd. Een overheid die echt werk wil maken van decentralisatie kan niet om de noodzaak heen dat het decentrale belastinggebied moet worden verruimd. Gemeenten en provincies zullen hierover de komende jaren de strijd met Den Haag aan moeten gaan; eensgezind en vasthoudend. We hebben gewoon recht op een groter deel van de koek. We zijn in financiële zin te veel overgeleverd aan soms voorspelbaar en soms grillig Haags gedrag. Over vertrouwen en consistentie gesproken. Het is niet voor het eerst dat ik spreek over vertrouwen, maar de behoefte aan inzet op dit thema is in deze tijd van nieuwe breuklijnen groter dan ooit. Daarin kunnen bestuurders en politici zich onderscheiden. U en ik, we staan het komend jaar voor een boeiende uitdaging. Ik hef met u het glas op een mooi, maar ook uitdagend nieuw jaar. |
Het weer in Gouda
 | |
| [Details] |