Museum Gouda verwerft zeldzaam zestiende-eeuws kunstwerk


 
Museum Gouda verwerft zeldzaam zestiende-eeuws kunstwerk
 
Museum Gouda heeft een zeer zeldzaam zestiende-eeuws kunstwerk aangekocht. Het betreft een glasruitje met een voorstelling van de Verrijzende Christus triomferend over de dood, de zonde en het kwaad. Het is gemaakt door een van Gouda’s beroemdste zonen, Wouter Crabeth. De aankoop is mede mogelijk gemaakt door de Vereniging Rembrandt (dankzij haar Mr J.J.A.M. Kennis Fonds) en De Goudse Museumvrienden. Met het glasruitje wordt een tot nog toe niet zichtbaar deel van het oeuvre van Wouter Crabeth toegevoegd aan de Collectie Nederland.

Wouter Crabeth (circa 1520/1530-1589) is samen met zijn oudere broer Dirck een van de makers van de beroemde glas-in-loodramen in de Sint-Janskerk in Gouda (de ‘Goudse Glazen’) en de oorspronkelijke ontwerptekeningen op ware grootte hiervoor (de zogenaamde cartons). Samen met de zestiende-eeuwse altaarstukken van Museum Gouda (oorspronkelijk afkomstig uit de Sint-Jan) vormen ze een uniek ensemble. Werden overal in Nederland dergelijke katholieke kunstwerken vernietigd, in Gouda bleven ze bewaard.

Ondanks dat Wouter Crabeth een van de belangrijkste kunstenaars van de Goudse Glazen is, is er weinig over hem bekend. Kleinere glasruitjes van zijn hand zijn uiterst zeldzaam en niet in een Nederlandse verzameling aanwezig. Aan het einde van de achttiende en in de negentiende eeuw zijn vele glasruitjes uit publieke gebouwen en woonhuizen vanuit Nederland verkocht en verspreid geraakt. Hiermee is een belangrijk facet van de Nederlandse kunst nagenoeg uitgewist. De aankoop van het zeldzame ruitje geeft verdieping aan Wouter Crabeth, zijn oeuvre en zijn belang voor de Renaissance glasschilderkunst in Nederland.

Unieke link met tekening in Dresden
Er is een interessante verbinding tussen het kleine glasruitje en de grote kerkramen die Wouter Crabeth ontwierp. Dat wordt fraai geïllustreerd aan de hand van een nog ongepubliceerde tekening die zich in de Staatliche Kunstsammlungen in Dresden bevindt. Ook deze tekening wordt door dé specialist op het gebied van glasschilderkunst, dr. Zsuzsanna van Ruyven-Zeman, toegeschreven aan Wouter Crabeth. Het is een ontwerp voor een groot kerkraam met exact dezelfde voorstelling van de Verrijzende Christus triomferend over de dood, de zonde en het kwaad. Het raam was vermoedelijk bedoeld voor de Sint-Janskerk, maar is echter nooit uitgevoerd.
 
Presentatie
Het glasruitje krijgt vanaf 21 maart 2019 een permanente plek in de Gasthuiskapel van het museum. Hiermee wordt verdieping gegeven aan het verhaal dat Museum Gouda samen met de Sint-Janskerk vertelt over het unieke ensemble van Goudse Glazen, cartons en altaarstukken. Bovendien complementeert het glasruitje het oeuvre van de familie Crabeth waarvan het museum belangrijke werken in de collectie heeft.

Conservator Ingmar Reesing: “Met de aankoop van dit uiterst zeldzame glas-in-loodruitje van Wouter Crabeth komt een grote wens in vervulling. We zijn erg trots op het feit dat we een prachtig werk van één van de belangrijkste kunstenaars van de beroemde Goudse Glazen in Museum Gouda kunnen tonen aan een breed publiek.”

Onderwerpen